اهالی محله تاریخی سوهانک پس از گذشت بیش از یک قرن با نوای حزنانگیز در کوچه باغهای قدیمی«آیین سنتی صبح تیرهرو» که برخاسته از اندوه جانکاه عاشوراست را برای پاسداشت از فرهنگ غنی عاشورا و آیینهای اصیل ایرانی برگزار و بر دل تاریکی نور میپاشند.
سه شنبه ۹ تير ۱۴۰۵ - ۱۱:۴۳
کد مطلب : 11310
۰
«صبح تیرهرو» تنها یک مراسم سوگواری نیست، بلکه بازتابی از اندوه عمیق و جانکاهی است که واقعه عاشورا بر دلها نهاده است
«صبح تیرهرو» از کهنترین آیینهای سوگواری عاشورا در شمیران است که از ۱۵۰ سال پیش در دوره قاجار تاکنون هر ساله با فرارسیدن ماه محرم، اهالی محله تاریخی سوهانک و عاشقان اهل بیت (ع) در سحرگاه روز عاشورا گرد هم میآیند تا این سنت دیرینه را زنده نگه دارند.
«صبح تیرهرو» تنها یک مراسم سوگواری نیست، بلکه بازتابی از اندوه عمیق و جانکاهی است که واقعه عاشورا بر دلها نهاده است. نوای حزنانگیز این آیین در کوچهباغهای قدیمی سوهانک طنینانداز میشود و حس و حالی معنوی و روحانی به این محله تاریخی میبخشد. این مراسم فرصتی است برای پاسداشت فرهنگ عاشورایی و نمایش اهمیت آیینهای اصیل ایرانی که نسل به نسل منتقل شدهاند.
تمایل مردم به انتقال این میراث گرانبها به نسلهای آینده
حضور پرشور مردم در این مراسم، نشان از پیوند ناگسستنی آنها با ارزشهای عاشورا و تمایل به حفظ و انتقال این میراث گرانبها به نسلهای آینده دارد. «صبح تیرهرو» سوهانک، نمونهای درخشان از این است که چگونه سنتها میتوانند در گذر زمان، همچنان طراوت و تازگی خود را حفظ کرده و پیام عاشورا را به شیوهای تاثیرگذار منتقل کنند. این آیین، نمادی از نوری است که حتی در دل تاریکترین شبها، راه خود را به سوی روشنایی باز میکند.
این آیین نهتنها برای پاسداشت شهادت امام حسین (ع) و یارانش برگزار میشود، بلکه وسیلهای برای انتقال فرهنگ عاشورایی به نسلهای بعد نیز هست.آنچه «صبح تیرهرو» را از دیگر آیینهای عزاداری متمایز میکند، پیوند آن با بافت تاریخی و طبیعی سوهانک است؛ محلهای که هنوز نشانههایی از معماری و زیست بومی قدیم تهران را در خود حفظ کرده و همین فضا، به مراسم حال و هوایی خاص و اثرگذار میبخشد. صدای نوحه در میان دیوارهای کهن و گذرهای باغدار، حالتی از اندوه و معنویت میآفریند که برای بسیاری از حاضران، یادآور عزاداریهای اصیل و بیپیرایه گذشته است.
اهالی سوهانک میگویند این آیین نهتنها برای پاسداشت شهادت امام حسین (ع) و یارانش برگزار میشود، بلکه وسیلهای برای انتقال فرهنگ عاشورایی به نسلهای بعد نیز هست. کودکان و نوجوانانی که در این مراسم حضور مییابند، از نزدیک با سنتی آشنا میشوند که بخشی از میراث معنوی محله به شمار میرود؛ میراثی که با همت خانوادهها و بزرگان محل همچنان زنده مانده است.
در سالهای اخیر، با تغییر چهره شهر و گسترش ساختوسازها، حفظ چنین آیینهایی اهمیت بیشتری یافته است. «صبح تیرهرو» نمونهای از آن دسته مراسمهایی است که نشان میدهد آیینهای بومی و مذهبی، اگر با مشارکت مردم و پیوند با حافظه جمعی همراه باشند، میتوانند در برابر فراموشی مقاومت کنند و همچنان در متن زندگی شهری باقی بمانند.
برگزاری این مراسم در سحرگاه عاشورا، یادآور آن لحظه تاریخی است که سوگ و بیداری در کنار هم معنا پیدا میکنند؛ لحظهای که به گفته بسیاری از شرکتکنندگان، دل را از هیاهوی روزمره جدا میکند و به تاملی عمیق درباره مفهوم ایثار، وفاداری و حقیقت فرامیخواند.
«صبح تیرهرو» در سوهانک، فقط یک آیین نیست؛ نشانهای است از تداوم فرهنگ، حافظه و معنویت در دل شهری که هر روز چهره عوض میکند، اما هنوز در بعضی کوچههایش میتوان ردپای تاریخ را شنید.
ثبت ملی آیین «صبح تیرهرو»
به گفته مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، آیین «صبح تیرهرو» در بهمن سال گذشته با شماره ثبت ٣٣۵٢ در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسید و آیین رونمایی از این ثبت ملی نیز امسال همزمان با تاسوعا در حسینیه تاریخی سوهانک با حضور جمعی از اهالی محل برگزار شد.
علیرضا ایزدی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا توضیح داد: پژوهش و مستندسازی پرونده ثبت ملی این آیین توسط دکتر مجید سوهانی انجام شد.
ثبت ملی آیین «صبح تیرهرو» پاسداشت تلاش نسلهای متوالی مردم سوهانک در صیانت از این میراث معنوی ارزشمند است
وی افزود: ثبت ملی آیین «صبح تیرهرو» پاسداشت تلاش نسلهای متوالی مردم سوهانک در صیانت از این میراث معنوی ارزشمند است؛ میراثی که هویت دینی، تاریخی و فرهنگی این منطقه را بازتاب میدهد و حفظ و انتقال آن به نسلهای آینده، گامی موثر در پاسداری از فرهنگ عاشورایی و آیینهای اصیل ایرانی اسلامی به شمار میرود.
ثبت تعزیه در آثار یونسکو و ۴۹۱ عنصر آیینی محرم و صفر در فهرست ملی
به گزارش ایرنا، تاکنون ۴۹۱ عنصر در آیینهای مرتبط با ماههای محرم و صفر در فهرست ملی میراث ناملموس کشور و تعزیه در فهرست آثار یونسکو به ثبت رسیده است. از مجموع ۴۹۱ عنصر آیینی محرم و صفر ۴۸۰ عنصر مرتبط با آیینهای محرم و صفر در فهرست معرف و ۱۱ عنصر در فهرست در خطر ثبت شده است.
انتهای خبر/
karafarinannews.ir/vdcfxmdy.w6dyyagiiw.html
تگ ها