ورزشهای آبی ایران در بازیهای آسیایی ناگویا با وجود ثبت چند رکورد ملی، صعود به فینال و حضور در جمع چهار تیم برتر واترپلو بدون مدال به کار خود پایان داد. نتیجهای که از یک سو نشانه پیشرفت و از سوی دیگر هشداری درباره فاصله با سکوی آسیاست.
به گزارش کارآفرينان نيوز کارنامه ورزشهای آبی ایران در بازیهای آسیایی ناگویا تصویری دوگانه از این رشتهها ارائه میدهد. از یک سو شنا پس از ۱۶ سال دوباره فینالیست انفرادی داشت و چند رکورد ملی جابهجا شد. شیرجه تا یک قدمی سکو پیش رفت و واترپلو برای سومین دوره متوالی در جمع چهار تیم برتر آسیا قرار گرفت. اما از سوی دیگر هیچ مدالی به دست نیامد تا این فدراسیون یکی از ضعیفترین عملکردهای چند دوره اخیر خود را در بازیهای آسیایی به نمایش بگذارد.
اگرچه این بازیها شکست مطلق برای ورزشهای آبی محسوب نمیشود اما موفقیت قابل توجهی نیز در این رقابتها کسب نشد. اگرچه پیشرفت به خصوص در شنا کاملا مشخص بود اما خروجی نهایی هنوز با انتظاری که از ورزش قهرمانی وجود دارد فاصله دارد. شنا، شیرجه و واترپلو در ناگویا هر کدام نشانههایی از ظرفیت پیشرفت را نشان دادند، اما در پایان کاروان ورزشهای آبی ایران بدون مدال به کار خود پایان داد.
شاید مهمترین اتفاق مثبت ناگویا برای شنای ایران، شکستن یک طلسم ۱۶ ساله بود. هومر عباسی با صعود به فینال ۵۰ متر کرال پشت و امیر مطاعی با حضور در فینالهای ۵۰ و ۱۰۰ متر قورباغه، دوباره نام شنای ایران را در جمع فینالیستهای انفرادی بازیهای آسیایی قرار دادند. عباسی در مرحله مقدماتی ۵۰ متر کرال پشت رکورد ملی را شکست و مطاعی نیز در مسیر رسیدن به فینال ۵۰ متر قورباغه رکورد ایران را ارتقا داد.
اینها دستاوردهای کوچکی نیستند، بهخصوص در رشتهای مانند شنا که ایران سالهاست برای رسیدن به سطح اول آسیا با فاصله جدی مواجه است. حضور در فینال یک مسابقه معتبر قارهای میتواند نشانهای از حرکت رو به جلو باشد. اما مشکل دقیقاً از جایی آغاز میشود که بخواهیم این پیشرفت را با معیار نهایی ورزش قهرمانی بسنجیم.
مطاعی در فینال ۵۰ متر قورباغه ششم شد و در ۱۰۰ متر قورباغه نیز به رتبه هفتم رسید. در ۵۰ متر قورباغه حتی با وجود رکوردشکنی در مرحله مقدماتی فاصله او با مدالآوران همچنان محسوس بود. فاصلهای که نشان میدهد ما برای کسب مدال در آسیا همچنان فاصله زیادی داریم. قطعا فینالیست شدن شناگران ما بعد از 16 سال یک حرکت رو به جلو محصوب میشود ولی نباید فقط به فینالیست شدن بسنده کرد و باید این فاصله زیاد را نیز کم کرد تا در آینده بتوانیم به کسب مدال در این ورزش قهرمانی امیدوار باشیم. رکوردشکنی در رده ملی نیز اهمیت بالایی دارد اما باید این رکوردها را با رکوردهای آسیایی و جهانی مقایسه کرد و دید که در این رکوردها نیز فاصله زیادی وجود دارد.
یکی از مشکلات مزمن ورزشهای آبی ایران این است که گاهی «رکورد ملی» به عنوان شاخص اصلی پیشرفت معرفی میشود؛ در حالی که رکورد ملی در صورتی ارزش راهبردی پیدا میکند که فاصله ورزشکار با رکوردهای آسیایی و جهانی را نیز کاهش دهد. ممکن است یک شناگر رکورد ایران را جابهجا کند اما همچنان چند دهم ثانیه یا حتی بیشتر با سکوی آسیا فاصله داشته باشد. در چنین شرایطی فدراسیون باید علاوه بر ثبت رکوردهای داخلی یک نظام ارزیابی روشن برای فاصله با مدال داشته باشد. یعنی از امروز باید مشخص باشد که شناگر ایرانی برای رسیدن به مدال بازیهای آسیایی ۲۰۳۰ دقیقاً به چه رکوردی نیاز دارد چه تعداد مسابقه بینالمللی باید در طول سال داشته باشد. نوع برنامه تمرینی برای او طراحی شده باشد و تعداد استعداد جوان باید پشت سر او قرار بگیرند. بدون برنامهریزی دقیق تنها شنا در همین رکوردشکنی ملی درجا میزند و فاصله نیز روز به روز با مدال آسیایی افزایش پیدا میکند.
در شیرجه اما ماجرا کمی متفاوت است. سام واژیر و محمد مقدسی در چند ماده به فینال رسیدند و واژیر در شیرجه از تخته یک متر تا رتبه چهارم پیش رفت. نتیجهای که بهترین عملکرد انفرادی شیرجه ایران در بازیهای آسیایی پس از انقلاب است. مقدسی و واژیر همچنین در شیرجه هماهنگ ۱۰ متر پنجم شدند و در سه متر هماهنگ نیز در جمع فینالیستها قرار گرفتند. این نتایج نشان میدهد شیرجه ایران دستکم در یک نقطه فاصلهاش با سکو را به شکل ملموسی کاهش داده است.
یکی از ضعفهای مهم شیرجه ایران محدود بودن تعداد ورزشکاران نخبه و در نتیجه پایین بودن سطح رقابت داخلی و بینالمللی است. در کشورهای صاحبنام این رشته ورزشکاران نخبه در طول سال در مسابقات متعدد داخلی و بینالمللی رقابت میکنند. رقابت مستمر باعث میشود ورزشکار نه فقط از نظر فنی بلکه از نظر روانی و مدیریت فشار مسابقه نیز رشد کند و بتواند تجربه لازم برای حضور در رقابتهای مهم را کسب کند. در ایران اما بخش مهمی از مسیر آمادهسازی ورزشکاران به اردو و تمرین خلاصه میشود و تعداد مسابقات باکیفیت بینالمللی آنقدر نیست که ورزشکار دائماً در شرایط واقعی رقابت با بهترینهای قاره قرار بگیرد.
اما در میان سه رشته، شاید مهمترین پرونده مربوط به واترپلو باشد. واترپلو ایران برای سومین دوره متوالی به جمع چهار تیم برتر بازیهای آسیایی رسید. همین موضوع نشان میدهد این رشته برخلاف برخی دورهها دچار افت جدی نشده و همچنان جایگاه خود را در سطح بالای آسیا حفظ کرده است.ایران در جاکارتا ۲۰۱۸ مدال برنز گرفت. در هانگژو از رسیدن به سکو بازماند و در ناگویا نیز دوباره چهارم شد. در ناگویا ایران پس از شکست مقابل چین در مرحله گروهی در نیمهنهایی برابر ژاپن شکست خورد و در مسابقه ردهبندی نیز دوباره مقابل چین قرار گرفت و این بار با نتیجه ۱۳ بر ۹ شکست خورد. یعنی تیم ایران نهتنها از ژاپنِ قدرتمند فاصله داشت بلکه در مسابقهای که میتوانست فرصت جبران شکست مرحله گروهی باشد نیز نتوانست از تجربه بازی اول استفاده کند. اگر تیمی برای سومین دوره متوالی به نیمهنهایی میرسد، اما نمیتواند راهی فینال شود باید بررسی کرد مشکل این تیم چیست. فدراسیون باید این موضوع را بررسی کند.
در ارزیابی عملکرد واترپلو، شاید شکست مقابل ژاپن چندان غیرمنتظره نباشد. ژاپن یکی از قدرتهای اصلی واترپلو آسیاست اما شکست دوم برابر چین آن هم در دیدار ردهبندی اهمیت بیشتری دارد. ایران در مرحله گروهی ۱۲ بر ۸ مقابل چین شکست خورده بود و در بازی ردهبندی نیز ۱۳ بر ۹ نتیجه را واگذار کرد. وقتی فاصله میان دو مسابقه وجود دارد و تیم فرصت تحلیل اصلاح و آمادهسازی مجدد دارد انتظار طبیعی این است که مسابقه دوم حداقل از نظر نتیجه و روند بازی متفاوت باشد. اینجا همان جایی است که فدراسیون باید یک ارزیابی جدی انجام دهد. نه برای مقصر پیدا کردن، بلکه برای فهمیدن اینکه چرا تیم در فاصله چند روز نتوانسته راهحل موثری برای مقابله با همان حریف پیدا کند.