اصلاح قیمتی سنگین در راه است؟

به گزارش کارآفرينان نيوزبه نقل از دنیای اقتصاد، با وجود ثبت رکوردهای تازه در بازارهای جهانی سهام، یک مقام ارشد بانک مرکزی انگلستان نسبت به شکل‌گیری شکافی نگران‌کننده میان واقعیت‌های اقتصاد کلان و قیمت دارایی‌ها هشدار داده است. به گفته سارا بریدین، معاون ثبات مالی این نهاد، بازارها در حال نادیده گرفتن ریسک‌هایی هستند که می‌تواند به یک اصلاح قیمتی گسترده منجر شود؛ اصلاحی که این‌بار نه از دل بانک‌ها، بلکه از بخش کمتر دیده‌شده «اعتبارات خصوصی» سر برمی‌آورد.
هشدار از قلب نهاد ناظر
هشدار صریح یک مقام ارشد پولی در بریتانیا، بار دیگر توجه تحلیلگران را به شکنندگی پنهان بازارهای مالی جهانی جلب کرده است. سارا بریدین، معاون ثبات مالی بانک انگلستان، در گفت‌وگویی رسانه‌ای با اشاره به فاصله فزاینده میان قیمت دارایی‌ها و متغیرهای بنیادین اقتصاد، تاکید کرده است که بازارهای سهام در برابر انباشت ریسک‌های سیستماتیک، بی‌تفاوت عمل می‌کنند.
او با اشاره به تداوم رشد شاخص‌های سهامی در اقتصادهای بزرگ، تصریح می‌کند که این روند لزوما به معنای سلامت بازار نیست. به گفته او، «ریسک‌های متعددی در اقتصاد جهانی وجود دارد، اما قیمت دارایی‌ها همچنان در سطوح بالا باقی مانده‌اند. این وضعیت نمی‌تواند بدون اصلاح ادامه یابد.» چنین موضع‌گیری مستقیمی از سوی یک مقام بانک مرکزی، آن هم درباره سطح قیمت‌ها، کم‌سابقه ارزیابی می‌شود؛ چراکه این نهادها معمولا از ورود به قضاوت درباره «ارزش‌گذاری» بازارها پرهیز می‌کنند.
بریدین ریشه نگرانی خود را در همزمانی چند ریسک بزرگ می‌داند: از یک‌سو احتمال بروز شوک‌های اقتصاد کلان در پی تداوم تورم و تنش‌های ژئوپلیتیک و از سوی دیگر، آسیب‌پذیری فزاینده در بخش‌هایی از بازار مالی که کمتر در معرض نظارت مستقیم قرار دارند. او تاکید می‌کند که آنچه می‌تواند به یک بحران جدی منجر شود، نه یک عامل منفرد، بلکه ترکیب این ریسک‌هاست؛ ترکیبی که در صورت فعال شدن، می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را به‌سرعت تضعیف کند.
رکوردهای بورسی در سایه ریسک‌ها
این هشدارها در شرایطی مطرح می‌شود که بازارهای جهانی، برخلاف انتظار بسیاری از تحلیلگران، در برابر شوک‌های سیاسی اخیر مقاومت
نشان داده‌اند. پس از تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، بسیاری انتظار داشتند بازارهای سهام وارد فاز نزولی شوند؛ اما در عمل، شاخص‌های اصلی در آمریکا و سایر اقتصادهای توسعه‌یافته، بار دیگر به مسیر صعودی بازگشتند و حتی رکوردهای جدیدی را ثبت کردند.
این واگرایی میان «واقعیت‌های پرریسک» و «رفتار صعودی بازار»، همان نقطه‌ای است که بریدین آن را نشانه‌ای از نادیده گرفتن ریسک‌ها می‌داند.
به اعتقاد او، بخشی از این رفتار به انتظارات شکل‌گرفته در سال‌های اخیر بازمی‌گردد؛ انتظاری مبنی بر اینکه بانک‌های مرکزی در مواجهه با هر شوک جدی، بار دیگر با سیاست‌های حمایتی به کمک بازارها خواهند آمد؛ اما شرایط کنونی با دوره‌هایی مانند بحران کرونا متفاوت است. سطح تورم در بسیاری از اقتصادها همچنان بالاست و همین موضوع، دامنه مانور سیاستگذاران پولی را محدود کرده است.
با این حال، مهم‌ترین بخش هشدار معاون بانک انگلستان، به حوزه‌ای بازمی‌گردد که کمتر در کانون توجه عموم قرار دارد: بازار «اعتبارات خصوصی». این بازار که شامل وام‌دهی خارج از شبکه بانکی سنتی است، در سال‌های اخیر رشد چشم‌گیری را تجربه کرده و به ارزشی حدود ۲.۵تریلیون دلار رسیده است. بازیگران اصلی این بازار، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و نهادهای مالی غیربانکی هستند که با استفاده از منابع سرمایه‌گذاران، به شرکت‌ها وام می‌دهند.
سناریوی بحران متفاوت از ۲۰۰۸
بریدین معتقد است این بازار، هنوز یک آزمون جدی در شرایط بحران را پشت سر نگذاشته است. به گفته او، «ما با بازاری روبه‌رو هستیم که در مقیاسی بی‌سابقه رشد کرده، اما در شرایط تنش واقعی آزمایش نشده است.» نگرانی اصلی، افزایش تدریجی نرخ نکول در این بخش و احتمال سرایت آن به سایر بخش‌های نظام مالی است. درحالی‌که بحران مالی سال ۲۰۰۸ عمدتا از دل بانک‌ها شکل گرفت، این‌بار خطر از ناحیه‌ای متفاوت احساس می‌شود؛ جایی که شفافیت کمتر و پیوندهای پیچیده‌تری با سایر بازارها وجود دارد.
در برابر این هشدارها، واکنش فعالان بازار یکدست نبوده است. برخی از تحلیلگران، موضع بریدین را هشداری به‌موقع تلقی می‌کنند و معتقدند رشد سریع قیمت‌ها در برخی بخش‌ها، به‌ویژه فناوری و هوش مصنوعی، می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری حباب باشد.
در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که چارچوب‌های سنتی ارزش‌گذاری دیگر پاسخگوی تحولات جدید نیست.
در همین زمینه، برخی مدیران سرمایه‌گذاری بر نقش تعیین‌کننده فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، تاکید دارند. از نگاه این گروه، رشد سودآوری شرکت‌های فعال در این حوزه، واقعی و قابل اتکاست و نمی‌توان آن را صرفا به هیجان بازار نسبت داد.
آنها استدلال می‌کنند که اقتصاد جهانی در آستانه یک تغییر ساختاری قرار دارد و این تحول، می‌تواند سطوح جدیدی از بهره‌وری و سودآوری را به همراه داشته باشد.
در عین حال، دیدگاه‌های میانه‌روتری نیز مطرح است. برخی تحلیلگران با پذیرش وجود ریسک‌های جدی، بر این نکته تاکید می‌کنند که زمان‌بندی اصلاح بازارها همواره دشوار بوده است.
تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد که حتی در صورت وجود نشانه‌های حباب، بازارها می‌توانند برای مدتی طولانی به روند صعودی ادامه دهند. به همین دلیل، سیاستگذاران ناچارند میان هشدار نسبت به ریسک‌ها و پرهیز از ایجاد اختلال در روند رشد اقتصادی، تعادل برقرار کنند.
بازار در انتظار محرک
در مجموع، آنچه از مجموعه این دیدگاه‌ها برمی‌آید، تصویری دوگانه از وضعیت کنونی بازارهای جهانی است: از یک‌سو، انباشت ریسک‌هایی که می‌تواند به یک اصلاح قیمتی قابل‌توجه منجر شود و از سوی دیگر، اتکای بازار به عواملی مانند رشد سود شرکت‌ها و
تحولات فناورانه.
به نظر می‌رسد مسیر آینده بازارها، بیش از هر چیز به محرک‌های بیرونی وابسته باشد؛ محرک‌هایی که می‌تواند از جنس تحولات ژئوپلیتیک، تغییر در سیاست‌های پولی یا بروز بحران در بخش‌هایی مانند اعتبارات خصوصی باشد. تا آن زمان، بازارها در وضعیتی میان خوش‌بینی و نگرانی به حرکت خود ادامه می‌دهند؛ وضعیتی که به تعبیر برخی تحلیلگران، بیش از هر زمان دیگری شکننده و وابسته به انتظارات است.

انتهای خبر/