نمایشگاه‌ها و رویدادهای بزرگ نشر در دنیا از جمله نمایشگاه کتاب فرانکفورت می‌تواند تجربیات بسیاری را برای فعالان این حوزه در زمینه‌های مختلف از جمله تجارت حقوق نشر به همراه داشته باشد.

به گزارش کارآفرينان نيوز نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت به عنوان بزرگ‌ترین بازار جهانی صنعت نشر، سالانه میزبان ناشران، فعالان فناوری و صنایع خلاق از سراسر جهان است و نقش مهمی در توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه محتوا ایفا می‌کند. این نمایشگاه می‌تواند زمینه فعالیت‌های حقوقی در حوزه نشر را مهیا کند. نشست‌هایی که در روزهای برگزاری نمایشگاه برگزار می‌شود، اطلاعات حقوقی به‌روزی برای فعالان نشر به همراه دارد. سال‌ها نمایندگان نشر ایران در این رویداد فرهنگی حضور داشتند و دستاوردهای آن را برای ایران آوردند، به دلایل مختلف این روند متوقف شده است اما می‌توان امیدوار بود که حضور ایران در نمایشگاه بین‌المللی فرانکفورت از سر گرفته شود.
امسال نمایشگاه بین‌المللی تاب فرانکفورت ۱۵ تا ۱۹ مهر (۷ تا ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶) برگزار خواهد شد و هم‌زمان با آن، کنفرانسِ پیش‌رو در حقوق و صدور مجوز در صنعت نشر بین‌المللی، چهلمین سالگرد خود را جشن می‌گیرد. این رویداد که به عنوان یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های تخصصی در حوزه تجارت حقوق نشر شناخته می‌شود، با شعار «حقوق در آن زمان، حقوق اکنون» از ماه سپتامبر ۲۰۲۶ به‌صورت آنلاین آغاز شده و در ادامه دردامه خواهد یافت.

لزوم توجه به مسائل حقوقی در نشر ایران
پدیدآورندگان از نویسنده، شاعر و مترجم گرفته تا تصویرگر وقتی محتوایی خلق می‌کنند و آن را در اختیار ناشر قرار می‌دهند، حقوقی دارند که گاهی نادیده گرفته می‌شود. با این‌که از سال ۱۳۴۸ قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان به تصویب رسیده است، اما هنوز هم شاهد آثار کپی‌برداری شده در صنعت نشر هستیم. مساله‌ای که هم به پدیدآورندگان و هم به ناشران، شرکت‌های پخش و کتاب‌فروشان آسیب وارد می‌کند.
کپی‌کاران با پرفروش شدن یک کتاب به سرعت و حتی بدون ویرایش جدید، کتاب را با نام مترجمی دیگر منتشر می‌کنند و برای این‌که در روند تولید کتاب از ترجمه تا صفحه‌بندی زحمت نکشیدند و همچنین کیفیتی پایین‌تر از کتاب اصلی را قبول دارند، می‌توانند کتاب را با تخفیف بفروشند. البته ناگفته نماند کتابسازان معمولا قیمت کتاب را مقداری بالاتر از قیمت حقیقی تعیین می‌کنند تا بعد از تخفیف، از سودشان کاسته نشود.
نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت Frankfurt Book Fair، محلی مناسب برای آشنایی با حقوق نشر و سازوکار آن است. این رویداد اعلام کرده است، نخستین نشست در حوزه حقوق در سال ۱۹۸۷ با عنوان «نشست مدیران حقوق بین‌المللی» و با حضور کارشناسانی از ۲۶ کشور برگزار شد. در سال ۱۹۸۸، نشریه تخصصی آلمانی Börsenblatt این گردهمایی را «سازمان ملل کوچک مدیران حقوق» توصیف کرد؛ تعبیری که به گستره بین‌المللی و اهمیت شبکه‌سازی در این رویداد اشاره داشت.
یورگن بوس مدیر این نمایشگاه، با اشاره به نقش محوری نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت در بازار جهانی نشر گفت: نمایشگاه کتاب فرانکفورت بازار مرکزی تجارت حقوق و مجوزهای نشر در جهان است. تنوع بازارها و نظام‌های حقوقی، این حوزه را به محیطی پیچیده تبدیل کرده و نشست حقوق طی چهار دهه گذشته نقش مهمی در گردهم‌آوردن متخصصان بین‌المللی ایفا کرده است.
لینت اوون مشاور حقوق و عضو هیات مشاوره این کنفرانس، نیز با اشاره به تداوم اهمیت این رویداد در چهار دهه گذشته تاکید کرد: این نشست علاوه بر برگزاری جلسات آنلاین، فرصت ارزشمندی برای دیدارهای حضوری و شبکه‌سازی حرفه‌ای میان فعالان صنعت نشر فراهم می‌کند.
در بخش برنامه‌های محتوایی نیز چهار نشست دیجیتال از ۱۰ شهریور (یکم سپتامبر ۲۰۲۶) به موضوعاتی همچون هوش مصنوعی در تجارت حقوق نشر، بازارهای فرانسوی‌زبان، و چالش‌های حوزه نشر کودک و نوجوان اختصاص خواهد داشت. همچنین نشست «شکستن سه درصد» به بررسی وضعیت فروش حقوق در بازارهای انگلیسی‌زبان و راهکارهای افزایش آثار ترجمه‌شده می‌پردازد.
مراسم شبکه‌سازی اصلی نیز در ۱۴ مهر (۶ اکتبر ۲۰۲۶) در محل نمایشگاه برگزار خواهد شد؛ رویدادی که طی آن چهار نسل از متخصصان حوزه حقوق و نشر تجربیات خود را درباره آینده این صنعت به اشتراک خواهند گذاشت.
فعالان نشر ایران با حضور در رویدادهای بین‌المللی مانند نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت می‌توانند با سازوکار حقوقی نشر در جامعه جهانی آشنا شوند و بعد از آن است که می‌توان آن قوانین را برای ساختار نشر ایران مناسب‌سازی و از حقوق ناشران، پدیدآورندگان و دیگر حلقه‌های نشر محافظت کرد.

انتهای خبر/